એક રાજા પાસે એક સુંદર પોપટ હતો. રાજાએ તેના માટે સોનાનું ભવ્ય પાંજરું બનાવડાવ્યું હતું, જેમાં શ્રેષ્ઠ ફળો અને ઠંડું પાણી મળતું. પોપટ ખુશ હતો અને આખો દિવસ મીઠા ગીતો ગાતો.
એક દિવસ રાજાને કોઈએ એક જંગલી પક્ષી ભેટમાં આપ્યું. એ પક્ષી ખૂબ જ સાધારણ હતું, પણ તેની પાસે આખું આકાશ ઉડવા માટે હતું. રાજાએ તે પક્ષીને પણ થોડા દિવસ માટે પેલા સોનાના પાંજરા પાસે એક બીજા પાંજરામાં રાખ્યું.
હવે પોપટની નજર પેલા નવા પક્ષી પર પડી. તેને અચાનક પોતાના સોનાના પાંજરામાં 'કેદ' દેખાવા લાગી. તેને લાગ્યું કે, "આ નવું પક્ષી કેટલું નસીબદાર છે, તેને તો આખું આકાશ મળે છે, જ્યારે હું અહીં પુરાયેલો છું." જે પાંજરું તેને ગમતું હતું, હવે તેમાં તેને ખામીઓ દેખાવા માંડી.
બીજી તરફ, પેલું જંગલી પક્ષી પોપટના ઠાઠ જોઈને વિચારતું, "આ પોપટ કેટલો સુખી છે! તેને મહેનત વગર શ્રેષ્ઠ ફળો મળે છે, મારે તો ખોરાક માટે આખો દિવસ ભટકવું પડે છે." તેને પેલા પોપટના જીવનમાં ખૂબીઓ દેખાવા લાગી.
પરિણામ:
બંનેને એકબીજાના વિકલ્પો સારા લાગ્યા. પણ જ્યારે અદલાબદલી કરવામાં આવી, ત્યારે થોડા જ દિવસમાં પોપટને જંગલના જોખમોથી ડર લાગવા માંડ્યો અને જંગલી પક્ષીને સોનાના પાંજરામાં ગૂંગળામણ થવા લાગી.
બોધ:
આપણું મન હંમેશા 'જે નથી' તેની પાછળ ભાગે છે. વિકલ્પ દેખાતા જ આપણે વર્તમાનની કિંમત ભૂલી જઈએ છીએ, પણ યાદ રાખવું જોઈએ કે દરેક ચમકતી વસ્તુ સોનું નથી હોતી.