ભારતીય નદીઓનો પ્રવાહ: યાદ રાખવાની સરળ શોર્ટકટ ટ્રિક્સ
1. પશ્ચિમ તરફ વહેતી નદીઓ (West Flowing Rivers)
યાદ રાખવાની ટ્રિક: "નાસ્તામાં ઘી લો"
- ના - નર્મદા: મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન આ નદી પશ્ચિમ તરફ વહે છે.
- સ - સાબરમતી: ગુજરાતની આ મુખ્ય નદી સાબરમતી અને આશ્રમ માટે જાણીતી છે.
- તા - તાપી: પશ્ચિમ ભારતની આ મહત્વની નદી સુરત પાસેથી પસાર થાય છે.
- મા (મ) - મહી: મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને ગુજરાતમાં વહેતી પશ્ચિમ તરફની નદી.
- ધી - ધાધર: આ નદી પણ પશ્ચિમ દિશાના વહેણ ધરાવે છે.
- લો (લુ) - લુણી: રાજસ્થાનમાં વહેતી આ નદી રણમાં જ વિલીન થાય છે (કુંવારિકા નદી).
2. પૂર્વ તરફ વહેતી નદીઓ (East Flowing Rivers)
યાદ રાખવાની ટ્રિક: "કા કા ગોદ મે હે"
- કા - કૃષ્ણા: આ નદી દક્ષિણ-મધ્ય ભારતની મુખ્ય નદીઓમાંની એક છે.
- કા - કાવેરી: કર્ણાટક અને તમિલનાડુમાં વહેતી આ નદી પૂર્વ તરફ બંગાળની ખાડીમાં મળે છે.
- ગોદ - ગોદાવરી: દક્ષિણની ગંગા તરીકે ઓળખાતી આ ભારતની મોટી નદીઓમાંની એક છે.
- મે - દામોદર: પશ્ચિમ બંગાળ અને ઝારખંડમાં વહેતી આ નદી પૂર્વ તરફ વહે છે.
- હે (મ) - મહાનદી: છત્તીસગઢ અને ઓડિશામાં વહેતી આ નદી બંગાળની ખાડીને મળે છે.